Ogród, który leczy

Hortiterapia w Polsce

Hortiterapia – leczenie ogrodnictwem – jest dosyć nową dziedziną w Polsce i dopiero zyskuje szersze uznanie. Na szczęście takich ogrodów pojawia się coraz więcej. Nie tylko cieszą oczy, ale także wpływają korzystnie na zdrowie zwiększając skuteczność terapii. W jaki sposób można je samemu zakładać?

Tekst: Michał Mazik

Medicus curat, natura sanat (lekarz leczy, natura uzdrawia) – stwierdził kiedyś Hipokrates. O tym, że kontakt z naturą jest korzystny dla zdrowia i dobrego samopoczucia, nie trzeba nikogo przekonywać. Niestety nie zawsze można sobie pozwolić na częste spędzanie czasu na łonie dzikiej przyrody, w szczególności dotyczy to osób chorych. Dlatego dobrą alternatywą jest przebywanie (i praca) w ogrodzie. Pomimo że jest to twór człowieka, tętni nie mniejszym życiem niż naturalne ekosystemy. Każdy ogród wpływa pozytywnie na organizm człowieka, jednak te hortiterapeutyczne są znacznie skuteczniejsze, gdyż intensywnie działają na zmysły. Mogą być bierne (osoba chora tylko podziwia ogród) lub czynne (dodatkowo może wykonywać różne prace). Często dzieli się je tematycznie.

Ogród dla osób poruszających się wózkiem

Kluczową sprawą dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim jest instalacja w ogrodzie zagonów oraz stołów uprawowych. Dzięki temu mogą nie tylko podziwiać rośliny, ale także wykonywać podstawowe zabiegi pielęgnacyjne, takie jak podlewanie czy odchwaszczanie. Zagony dostępne na rynku mają od 15 do 90 cm wysokości. Warto przy tym zaznaczyć, że ich szerokość przy dostępie z jednej strony nie powinna przekraczać 60 cm, przy dostępie z dwóch stron – 120 cm. Takie konstrukcje można również zbudować samemu – murując je z cegły, kamienia lub po prostu używając wysokich skrzyń. Odległość pomiędzy poszczególnymi stołami optymalnie wynosi 160-200 cm. To ułatwi poruszanie się na wózku. Ważna jest także zwiększona szerokość nawierzchni – najlepiej jeśli wynosi ok. 100-120 cm.

Ogród dla niewidomych

Ogród dla osób niewidomych powinien mieć możliwie jak najprostszą konstrukcję z jasno wyznaczonymi ścieżkami i chodnikami. Ważna w tym wypadku jest uprawa zieleni intensywnie pachnącej. Z roślin jednorocznych do tej grupy należy m.in.: groszek pachnący, maciejka, lak wonny i tytoń ozdobny. Z roślin wieloletnich przyjemną woń wydzielają hiacynt, dyptam, lilie oraz konwalie majowe. Natomiast do szczególnie cennych drzew i krzewów zaliczają się: lilak, lipa, jaśminowiec oraz lawenda. Istotna jest także uprawa aromatycznych ziół, które wydzielają dużo olejków eterycznych. Warto przy tym unikać uprawy roślin niebezpiecznych, np. posiadających ciernie – tarniny, berberysu czy dzikiej róży. Ponadto w ogrodzie uprawia się gatunki o nietypowej budowie – tykwa, driakiew, języcznik, miechunka. Nawet zwykłe liście mogą zapewnić dużo pozytywnych wrażeń – u czyśćca są miękkie, u rojnika mięsiste, u jukki kłujące, a u słonecznika chropowate. Ogród ponadto powinien tętnić życiem. Szczególnymi chętnie widzianymi gośćmi są ptaki, które umilają czas swoim siewem. Do ogrodu można je zaprosić sadząc rośliny zapewniające schronienie i pokarm, jak iglaki, krzewy i drzewa o jadalnych owocach, instalując budki lęgowe oraz dokarmiając je w czasie zimy.

Ogród dla osób nadpobudliwych

Zielony zakątek, który będzie spełniał wymagania osób nadpobudliwych powinien dostarczać jak najwięcej aktywnej rozrywki. W przypadku dzieci często są to różnorakie konstrukcje wchodzące w skład przydomowego placu zabaw. Ponadto warto wyznaczyć dziecku specjalną grządkę, za którą stanie się odpowiedzialne. Wykonywanie prostych prac pozwoli zapewnić mu nie tylko zajęcie, ale będzie także cenną nauką. Ścieżki w ogrodzie warto zaplanować tak, aby były jak najbardziej kręte. To sztuczka, która nie tylko optycznie zwiększa powierzchnię ogrodu – człowiek automatycznie zwalnia na takich powierzchniach i może dłużej cieszyć się ogrodem.

Ogród dla osób z depresją

Ogród przystosowany dla osób żyjących w stresie lub borykającym się z depresją łączy w sobie elementy z kilku ogrodów tematycznych. Przede wszystkim jest to ogród wszystkich zmysłów. Uprawiana zieleń powinna nie tylko pięknie wyglądać, ale także wydzielać przyjemny zapach i być miła w dotyku. Należy unikać uprawy gatunków trujących oraz wytwarzających kwiaty o intensywnej barwie. Wskazane są stonowane, uspokajające kolory. Ważnym elementem jest zielnik. Jeśli zależy nam na pozyskiwaniu naturalnych leków do spożywania, oprócz melisy warto uprawiać także dziurawiec oraz kozłek. Ponadto przydatna będzie uprawa drzew uspokajających – buków i dębów.

W ogrodach warto uprawiać własne zioła – zwłaszcza jeśli zamierzamy pozyskiwać naturalne leki lub samemu tworzyć domowe herbaty

Leave a Reply