STOP chwastom

A więc wojna! Wraz z nadejściem wiosny do naszych ogrodów nadciągnęły zastępy wroga. Znowu pojawiła się armia chwastów. Zagrożone są nasze uprawy. Trawnik, rabata i warzywnik nie poradzą sobie bez naszej pomocy z silnymi i szybko rosnącymi rywalami. Podpowiadamy, jak pomóc naszym uprawom i jak pozbyć się chwastów?

Tekst: Sławomir Moty

Zwalczanie ogrodowych chwastów to dla wielu posiadaczy ogrodów nieustanna walka, podzielona na wiele bitew, których większości nie da się wygrać. Chwasty na naszym terenie rosły już wcześniej, nim pojawiły się rośliny użytkowe (ozdobne i jadalne). To dzikie gatunki, które są doskonale przystosowane do warunków naszego ogrodu. I choć często nazywamy je roślinami niechcianymi, to właśnie one czują się u nas „jak u siebie”, a nas i nasze uprawy traktują jako najeźdźców. Czy tego chcemy, czy nie, chwasty zawsze będą lepiej i szybciej rosnąć niż nasze rośliny uprawne! Jedynym sposobem na pozbycie się ich z ogrodu jest regularna walka, polegająca na usuwaniu ich wszelkimi możliwymi sposobami. Niektórzy, zwłaszcza posiadacze ogrodów ekologicznych, nie stosują chemii, stawiając na metody mechaniczne. Inni od razu wyciągają najcięższe działa i stosują chemiczne środki ochrony roślin (tj. herbicydy). Opisujemy te metody, a wy wybierzecie odpowiednie do Waszych ogrodów.

Walka wręcz
To bez wątpienia najskuteczniejsza metoda usuwania chwastów, jednak najbardziej pracochłonna. Polega na wykopaniu z ziemi całej rośliny niepożądanej (wraz z systemem korzeniowym) i usunięciu jej z ogrodu. Metoda jest bardzo prosta, ale aby nie wyrywać chwastów gołymi rękami, warto zastosować odpowiednie narzędzia. Na rabatach i w warzywniku nie obejdzie się bez pazurków i motyki. Za to na trawnikach warto zastosować chwastownik – specjalny wyrywacz do chwastów, który przyda się znakomicie w walce z chwastami wieloletnimi – przede wszystkim z mniszkiem i babką, które tworzą rozetę niskich liści. Ręczne odchwaszczanie powinno być jak najbardziej dokładne, bo pozostawienie choćby fragmentu korzenia w glebie, spowoduje szybkie odrośnięcie całej rośliny.

Środki chwastobójcze
Jeśli ręczne odchwaszczanie nie przyniesie spodziewanych rezultatów, można zastosować chemiczne środki chwastobójcze. Herbicydy jednak powinny być stosowane tylko w ostateczności, dopiero gdy inne metody zawiodą, przy zachowaniu wszelkich środków bezpieczeństwa. Przed rozpoczęciem opryskiwania należy bezwzględnie zapoznać się z treścią etykiety – instrukcji stosowania, znajdującej się w każdym opakowaniu takiego preparatu. Zabieg zwykle wykonuje się w dni bezwietrzne, gdy temperatura powietrza wynosi 15-25 °C. Oprysk nie powinien być przeprowadzany bezpośrednio przed deszczem ani po nim.

Bez wątpienia herbicydy (środki chwastobójcze) stosowane są w nadmiernych ilościach! Wielu ogrodników stosuje je zbyt często, czasem nawet profilaktycznie. Wprawdzie są one skuteczne na chwasty, ale stosowanie chemicznych środków ochrony roślin często ma negatywny wpływ na środowisko, a przede wszystkim na mikroorganizmy glebowe. Niektóre z nich (większość herbicydów na trawniki) może być też szkodliwa dla naszych roślin ozdobnych. Aby maksymalnie zwiększyć skuteczność zabiegu, a zmniejszyć zagrożenie dla środowiska, preparat trzeba starannie dobrać do typu chwastów.

Herbicydy stosuje się przede wszystkim do zwalczania chwastów dwuliściennych (np. mniszek, babka, gwiazdnica, powój, przetacznik) na trawnikach, rzadziej na rabatach i prawie nigdy w warzywniku. Na trawniku są skuteczne i bezpieczne, gdyż trawa należy do grupy roślin jednoliściennych, a więc herbicyd (na rośliny dwuliścienne) na nią nie działa. Najpopularniejsze herbicydy do zwalczania chwastów dwuliściennych to: ABC na chwasty, Bofix, Chwastox, Mniszek, Starane. Preparat (po wcześniejszym rozcieńczeniu wodą) nanosi się na chwasty znajdujące się na trawniku, które po kilku dniach od zabiegu zaczynają żółknąc i zamierać.

Znacznie bardziej problematyczne jest stosowanie herbicydów do zwalczania chwastów jednoliściennych (tj. innych traw, np. perzu lub chwastnicy). Na murawie nie da się ich stosować, gdyż są szkodliwe dla trawy. Ponadto nie ma zarejestrowanych żadnych preparatów do stosowania na trawnikach przez amatorów. Jedynym sposobem na trawnik bez chwastów jednoliściennych jest usunięcie ich jeszcze przed założeniem murawy, ręczne wyrywanie lub stosowanie herbicydu w żelu. Można w tym celu zastosować jeden z herbicydów totalnych – np. Roundup. Niszczy on prawie wszystkie chwasty (poza skrzypem).

Ech, ten mech!
Na wielu trawnikach bardzo uciążliwym chwastem jest mech. Pojawia się on wtedy, gdy ziemia jest zbyt zbita, słabo przepuszczalna i ma niskie pH. Można go zwalczyć mechanicznie (grabienie i wertykulacja murawy), poprzez zmianę struktury gleby (aeracja, czyli napowietrzanie i następnie piaskowanie), podwyższenie odczynu (wapnowanie) i zastosowanie specjalnego preparatu, zwanego antymchem (zawiera on siarczan żelaza, który zwalcza skutecznie mech).

Dlaczego pojawiają się chwasty?
Nasiona chwastów mogą przetrwać w glebie przez wiele lat lub zostać przeniesione z wiatrem nawet na dużą odległość. Nasiona mają ogromną zdolność kiełkowania i robią to bardzo szybko, zwłaszcza na odkrytej glebie!
Dlaczego trzeba zwalczać chwasty?
Chwasty konkurują z roślinami uprawnymi o składniki pokarmowe, wodę oraz światło. Jeśli pozwolisz im na swobodny wzrost, zagłuszą rośliny uprawne, szybko zakwitną i wydadzą nasiona, a gdy się rozsieją – walka będzie jeszcze trudniejsza.

Kiedy zwalczać chwasty?
Walkę z chwastami najlepiej rozpocząć już na wiosnę, gdy są małe i jest ich niewiele. Szybko będą się rozrastać, a na miejsce wyrwanych będą pojawiać się nowe, dlatego w sezonie nie możemy pozwolić sobie na wolne. Aby wygrać walkę z chwastami, trzeba wyrywać je regularnie – zawsze, gdy się pojawią!

Jak zapobiegać pojawieniu się chwastów?
Pojawieniu się nowych chwastów można zapobiec jedynie przez regularne odchwaszczanie oraz ściółkowanie gleby (korą, agrowłókniną lub specjalną folią) i gęste sadzenie roślin na rabacie i w warzywniku. Na trawniku konieczne jest regularne, niskie koszenie murawy, które wzmacnia trawę, a znacznie osłabia chwasty.

Co zrobić z chwastami?

Chwasty wieloletnie z długimi korzeniami (np. perz, babka, mniszek) spal lub zakop głęboko w ziemi. Nie wyrzucaj ich na kompost, gdyż mogą wznowić wegetację na pryzmie. Chwasty jednoroczne (jeśli nie zawiązały nasion) możesz bezpiecznie wyrzucić na kompost, gdzie szybko się rozłożą.

Leave a Reply