Czas na poplony 

Latem w warzywniaku cieszymy się plonami wiosennej pracy. Warto jednak pamiętać, że niezagospodarowane miejsca szybko zarosną chwastami. Poplon pozwala ograniczyć to ryzyko oraz przedłuża radość z warzyw z własnego ogrodu

Tekst: Michał Mazik

Warzywniak po zbiorach powinno się obsiać/obsadzić nowymi roślinami z kilku kluczowych powodów. Przede wszystkim jest to racjonalne i optymalne wykorzystanie powierzchni. Dzięki takiemu rozwiązaniu można uzyskać kolejny plon – w okresie jesiennym, a nawet zimowym. Niezagospodarowane poletka szybko zostaną zarośnięte chwastami, a po pewnym czasie jakość gleby może ulec pogorszeniu. Poplon pozwala ograniczyć takie ryzyko. Jakie gatunki warto wykorzystać?

Krótka wegetacja i dobre towarzystwo

Jako warzywa poplonowe należy wybierać gatunki o krótkim okresie wegetacyjnym. W taki sposób można uzyskać plon już po 6-8 tygodniach od terminu siewu. Oprócz tego przydatne są warzywa odporne na niskie temperatury, a nawet mrozy. W tym przypadku plon można będzie pozyskiwać nawet w czasie zimy i na przedwiośniu. Przy zagospodarowaniu poletek trzeba pamiętać, aby nie uprawiać w następstwie po sobie warzyw należących do tej samej rodziny (np. kapusty pekińskiej po kalafiorze). To błąd, który spowoduje obniżenie ilości i zdrowotności plonów. Jeśli na danym stanowisku uprawiane były warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka), jako poplon warto wykorzystać gatunki wytwarzające słabszy system korzeniowy. Dzięki temu rośliny będą korzystały ze składników pokarmowych dostępnych w glebie w sposób bardziej zrównoważony. Uprawy poplonowe można mieszać z ziołami, cebulą i czosnkiem. To cenne gatunki, wpływające na plon innych warzyw (zjawisko allelopatii) i odstraszające niektóre szkodniki. Uprawia się je wybiórczo – pojedynczo lub po kilka w różnych miejscach.

Najlepsze na poplon

Do najpopularniejszych gatunków stosowanych jako warzywa poplonowe należy kalarepa, sałata, rzodkiewka i kapusta pekińska. W ostatnich latach do tej grupy dołączyła także rukola i roszponka. Na swoje „pięć minut” wciąż czeka jarmuż (nie tylko jako poplon). To jedno z najbardziej wartościowych odżywczo i leczniczo warzyw. Dobrym warzywem poplonowym jest koper. Gatunek jednak najczęściej sieje się losowo – w różnych częściach warzywniaka. Inna wspomniana grupa to warzywa, które można zbierać także zimą. Do polecanych gatunków zalicza się kapustę brukselską, czosnek, pietruszkę, zimowe odmiany pora, pasternak i skorzonerę. Warzywa poplonowe sieje się (lub sadzi z rozsady – dla przyspieszenia plonów) od lipca do końca sierpnia. Sałatę, rukolę i roszponkę można natomiast siać jeszcze we wrześniu – najlepiej do połowy miesiąca.

Pielęgnacja poplonu

Puste miejsca w warzywniaku przed uprawą „nowych” roślin trzeba oczyścić z chwastów i przekopać (na ok. 30 cm głębokości). Zabieg – o ile dysponujemy wolnym czasem – można wykonać kilkukrotnie. Ma to praktyczne uzasadnienie – na podanej głębokości znajduje się największa ilość szkodników glebowych (m.in. pędraki i drutowce). Przekopywanie i spulchnianie gleby zwiększy szansę na ich likwidację. Ponadto przed nowymi uprawami można zastosować nawozy organiczne (w niedużych ilościach). Szczególnie cenny jest przefermentowany obornik i kompost. Warzywa poplonowe wymagają regularnego, czasem codziennego nawadniania. Trzeba pamiętać, że okres ich intensywnego wzrostu przypada na najcieplejsze miesiące w roku. Dobrym rozwiązaniem, które ograniczy wyparowywanie wody z gleby i jednocześnie zmniejszy zachwaszczenie jest zastosowanie grubej, organicznej ściółki (kompost, trociny, liście). Rodzaj ochrony przed chorobami i szkodnikami zależy do konkretnego gatunku warzyw. Latem można częściej korzystać z gnojówek ekologicznych, gdyż materiał do ich produkcji jest łatwiej dostępny (pokrzywa, skrzyp, wrotycz, cebula, czosnek).

Co zamiast warzyw poplonowych?

Warzywniak warto podzielić na części i stosować racjonalne zmianowanie. Raz na 2-3 lata poszczególne poletka warto obsiać roślinami na nawóz zielony. Można to zrobić właśnie w okresie letnim. Szczególnie cenione są wtedy łubin, bobik, wyka, peluszka i koniczyna. Po kilku do kilkunastu tygodni po siewie będą nadawały się do ścięcia i przekopania z glebą. Takie działanie wzbogaci glebę w azot, poprawi jej strukturę i zapobiegnie efektowi zmęczenia. Cenną rośliną fitosanitarną jest aksamitka. Zwykle wykorzystuje się ją do tworzenia rabat i obrzeży. W warzywniaku natomiast będzie przydatna do profilaktycznej lub doraźnej ochrony przed chorobotwórczymi nicieniami znajdującymi się w glebie.

Leave a Reply