Postaw na paprocie

Paprocie to szeroka grupa roślin obejmująca gatunki uprawiane zarówno w ogrodzie, jak i w pomieszczeniach. Ze względu na niewielkie wymagania i niezwykle dekoracyjne liście dają duże możliwości aranżacji. Które gatunki wybrać i jak je wykorzystywać?

Tekst: Michał Mazik

(Na zdjęciu długosz królewski (Osmunda regalis))

Paprocie nie sprawiają problemów w uprawie, o ile zapewni się im odpowiednie warunki. Najlepiej rosną w częściowym zacienieniu (np. pod koroną drzew) lub w miejscach o dużej ilości światła rozproszonego (parapety okien północnych). Preferują żyzne, umiarkowanie wilgotne gleby. Zdarzają się gatunki rosnące nawet na korze i mchu (łosie rogi). Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym jest podlewanie. Dokarmianie stosuje się umiarkowanie – należy mocno rozcieńczać dawki nawozów. Optymalne dla prawidłowego wzrostu są nawozy ze zwiększoną ilością potasu i mikroelementów. Uprawa gatunków pokojowych nie różni się znacząco w porównaniu z uprawą ogrodową. Jakie gatunki warto wybrać?

Paprocie pokojowe – rogi łosia czy nogi pająka?

Gdyby sprawdzić, które paprocie są uprawiane w pomieszczeniach, prawdopodobnie okazałoby się, że nawet 9 na 10 egzemplarzy stanowi nefrolepis (Nephrolepis). To jedna z najpopularniejszych roślin pokojowych. Jednocześnie jest to przykład trendu, który mocno rozwinął się w czasach PRL-u i przetrwał do dziś. Nefrolepis jest łatwy w uprawie – trzeba jedynie zadbać, aby go nie przesuszyć. Wytwarza pierzaste liście. Ich długość zależy od gatunku (30-150 cm). Znacznie mniej znany, ale nie mniej piękny jest niekropień (Adiantum). Wytwarza pierzaste liście składające się z nietypowych listków (trójkątnych, lekko powcinanych, przypominających liście miłorzębu). Mają zielononiebieską barwę. Roślina ma dość duże wymagania, zwłaszcza dotyczące wilgotności powietrza. Warto uprawiać ją w oszklonym pomieszczeniu lub jasnej łazience. Do nowoczesnych wnętrz warto wprowadzić zanokcicę gniazdową (Asplenium nidus). Posiada długie, całobrzegie liście (niekiedy o lekko poskręcanej blaszce). Zwykle ich długość nie przekracza 30-40 cm. Za jeden z najbardziej oryginalnych gatunków uchodzi platycerium (Platycerium). Ze względu na kształt liści jest nazywany „łosimi rogami”. Liście tworzą gęste kępy, nazywane konchą. Paproć dobrze prezentuje się posadzona w wiszących pojemnikach lub przytwierdzona do kory. Zwykle osiąga wysokość 40-60 cm, jednak w dobrych warunkach może przekraczać nawet 150 cm. Inną ciekawostką botaniczną jest dawalia (Davalia bullata). Posiada drobne, delikatne, pierzaste liście. W tym przypadku dużą ozdobą są także owłosione, pałąkowate kłącza przypominające… nogi pająka.

Platycerium (Platycerium) ze względu na kształt liści nazywany jest „łosimi rogami”.

Najpopularniejsze paprocie ogrodowe

Paprocie w ogrodzie najczęściej wykorzystuje się do zagospodarowania wilgotnych miejsc pod koroną drzew oraz do tworzenia cienistych rabat. Wiele gatunków nadaje się do uprawy w pojemnikach. Mogą także tworzyć tło dla mniejszych roślin. Takie zastosowanie mają wysokie paprocie – np. nerecznica samcza (Dryopteris filix-mas), długosz królewski (Osmunda regalis) i pióropusznik strusi (Matteuccia struthiopteris). To najefektowniejsze paprocie ogrodowe. Wytwarzają długie, atrakcyjne liście, czasem przekraczające 150 cm wysokości. Do aranżacji średnich rabat warto wybrać wietlicę samiczą (Athyrium filix-femina). Dorasta do 1m wysokości. Posiada rozłożysty pokrój. Znacznie mniejszym, popularnym gatunkiem jest paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare). Rośnie naturalnie (i powszechnie w Polsce), spotykana jest także w ogrodach. Osiąga 30-60 cm wysokości. Jest łatwa w uprawie. Nadaje się do ogrodów wiejskich, leśnych oraz naturalistycznych. Jako roślina okrywowa dobrze sprawdza się podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant). Dorasta do 40 cm wysokości, posiada długie, ale wąskie liście. Lubi kwaśne gleby. Cennym gatunkiem w aranżacji ogrodu jest zanokcica skalna (Asplenium trichomanes). To niska roślina (15-20 cm), która można uprawiać na wapiennym podłożu w zacienionej części skalniaka.

Pióropusznik strusi (Matteuccia struthiopteris) wytwarza długie, atrakcyjne liście, czasem przekraczające 150 cm wysokości.
Zanokcica skalna (Asplenium trichomanes)

Salwinia pływająca – ewenement wśród paproci

Paprocie występują nie tylko na lądzie, ale porastają także zbiorniki wodne. Przykładem jest salwinia pływająca (Salvinia natans) – gatunek bardzo rzadki we florze Polski (objęty ścisłą ochroną gatunkową od 1983 r.). Można uprawiać ją w większych oczkach wodnych i stawach. To roślina jednoroczna porastająca powierzchnię lustra wodnego – podobnie, jak rzęsa wodna. Wytwarza drobne, uszkowate, owłosione liście.

Leave a Reply